Πέμπτη, 26 Δεκεμβρίου 2013

ΑΠΟ 16-12-2013 ΕΩΣ 23-12-2013



ΗΜΕΡΕΣ ΧΑΡΑΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΙ

ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ


Ήταν ξανθό, σα να κατέβαινε από παλιό φράγκικο φιλί, κι είχε ένα τρουλωτό κόκκινο φιόγκο στην κορφή του κεφαλιού του.
-Πού το πας το σιτάρι; τη ρώτησα για να σταθεί λίγο να τη δω.
-Στην εκκλησία.
-Και γιατί το πας στην εκκλησία;
-Να το βλογήσει ο παπάς.
-Ε, και τι; κάνω εγώ για να χαρώ εγώ την αντίδραση του κοριτσιού. Θα του κάμει καλό η ευλογία;
-Όχι, αποκρίθηκε, απροσδόκητα, το κοριτσάκι.
-Κακό;
-Όχι.
-Ε, τότε λοιπόν;
Και το κοριτσάκι, γαλήνια συνεχίζοντας την παμπάλαιη σοφία:
-Ε, είπε, έτσι είναι η ΣΥΝΗΘΕΙΑ....
Έτσι είναι η συνήθεια...Μου άρεσε, από ένα παιδιακίσιο στόμα, ν' ακούω τόσο απλά ειπωμένο το μεγάλο μυστικό που δένει ήσυχα τη μια γενιά με την άλλη, τη μιαν Ελλάδα με την άλλη. Ν' ακολουθάς την κίνηση των προγόνων, κι ας ξέρεις πως δεν έχει καμιάν πραχτικήν αξία, να συνεχίζεις μια γιορτή ένα θρήνο, ένα χορό, κρατώντας έτσι αδιάσπαστα το νήμα του καιρού, αυτό δίνει συνοχή κι ευγένεια και ρίζες στη ράτσα.
Γύρισα και κοίταξα το παιδάκι με τις "απαρχές των καρπών" να κατηφορίζει προς την εκκλησιά και χάρηκα σα να έβλεπα ένα παιδάκι να κρατά μια λαμπάδα, να τρέχει προσεκτικά μη σβήσει, να την παραδώσει στο παιδί του.
  (Ν. Καζαντζάκης, Ταξιδεύοντας)




Ακολουθώντας κι εμείς τη συμβουλή του Καζαντζάκη "ακλουθήξαμε την κίνηση των προγόνων μας" και προσκαλέσαμε τους κατάλληλους ανθρώπους για να μας παραδώσουν "το νήμα του καιρού".
Γιαγιάδες, μπαμπάδες και μαμάδες θα γίνουν αυτή την εβδομάδα οδηγοί μας!!!
Τη Δευτέρα η γιαγιά του Βενιζέλου και η γιαγιά του Κωνσταντίνου Τζ. θα μας φτιάξουν μελομακάρονα!!



    
Και φυσικά θα μας δείξουν πως να τα φτιάχνουμε και εμείς!!





















Όση ώρα η κουζίνα έψηνε τα μυρωδάτα μελομακάρονα οι σοφές γιαγιάδες μας εξηγούσαν γιατί οι κρητικοί έφτιαχναν αυτά τα γλυκά τις μέρες των Χριστουγέννων και τη διατροφική αξία των υλικών που χρησιμοποιήσαν!  Μας εξήγησαν πως όλα τα υλικά είναι  δώρο  της κρητικής γης και τα χρησιμοποιούμε όπως ακριβώς μας έμαθαν οι παππούδες μας οι Μινωίτες!!





Εμείς για να τις ευχαριστήσουμε τους τραγουδήσαμε τα κρητικά  κάλαντα. Και οι γιαγιάδες μας μίλησαν για τα δικά τους παιδικά χρόνια και πως αυτές έλεγαν τα κάλαντα για να τις  φιλέψουν μελομακάρονα, αυγά, λάδι και ότι άλλο καλούδι είχε το κρητικό σπιτικό. 







Τα μελομακάρονα ψήθηκαν και οι γιαγιάδες μας τα κέρασαν!!










Μμμμμμμμμμμ!!! θαύμα γεύση !!!




Το παραμύθι της Φρικαντέλας μας κράτησε συντροφιά και μας έδωσε την ιδέα να φτιάξουμε τα δικά μας ξύλινα τριγωνάκια.




Την Τρίτη η μαμά της Φαίδρας θα μας μιλήσει για το έθιμο του λουκάνικου και του απάκι!!!




Το κρητικό νοικοκυριό έπρεπε να βρει τρόπους να συντηρήσει το κρέας για πολύ καιρό. Τα λουκάνικα πρόσφεραν αυτή τη δυνατότητα, ιδιαίτερα κατά την περίοδο των Χριστουγέννων, τότε που ο οικόσιτος χοίρος προοριζόταν μόνο για τις ανάγκες της οικογένειας που τον είχε εκθρέψει. Τα λουκάνικα είναι γνωστά από την ύστερη αρχαιότητα. Η ονομασία τους  είναι λατινογενής. Στην Κρήτη είναι γνωστά από την εποχή της Ενετοκρατίας. Εκείνο που έκανε φημισμένα τα κρητικά λουκάνικα είναι η χρήση των μπαχαρικών γνωστών στο νησί, από τη μινωική εποχή, λόγω της  γεωγραφικής του  θέσης.
Το απάκι είναι καπνιστό κρέας, γνωστό στην Κρήτη από τα βυζαντινά χρόνια! (Ν. Ψιλάκης, κρητική παραδοσιακή κουζίνα σελ. 72-73, 65-66)


Γάλα, μυζήθρα και τυρί,
λουκάνικο κι απάκι
κι ό,τι άλλο θέλει βρίσκεται
στο φτωχικό σπιτάκι
(Πανώρια, Α 389-390)     

Η μαμά της Φαίδρας θα μας μάθει να φτιάχνουμε λουκάνικα, εξηγώντας τα βήματα που ακολουθούν αιώνες τώρα οι κρητικοί, κατά την παρασκευή τους.


  











Όση ώρα η κουζίνα μας έψηνε το μοσχομυρωδάτο λουκάνικο και απάκι (παραγωγής του πατέρα της Φαίδρας κ. Παπαδάκη) εμείς τραγουδήσαμε το παραδοσιακό κρητικό τραγούδι:
Άψε βαγίτσα το κερί
και πιάσε το πανέρι
και κάτσε και λογάριασε 
είντα  θα μασε φέρεις 
γή απάκι γή λουκάνικο
γή από πλευράς κομμάτι...



Βέβαια τραγούδι χωρίς χορό, στην Κρήτη, δεν γίνεται!!! Οι μεγάλοι με κάθε τρόπο θα δείξουν στους μικρούς πως χορεύουμε και διασκεδάζουμε !!! 





Αποκάμαμε από το χορό και άνοιξε η όρεξη μας,ευτυχώς η κρητική νοστιμιά ήταν έτοιμη την κατάλληλη στιγμή για να τη γευτούμε !!!!!



  







Η μέρα μας τελείωσε κατασκευάζοντας τις χριστουγεννιάτικες κάρτες μας που θα κοσμούν το σπίτι μας!!!




Δεν είναι η μόνη όμως καλλιτεχνική μας δημιουργία που θα διακοσμεί το σπιτικό μας .Για ρίξτε μια πιο προσεκτική ματιά παρακάτω...















Την Τετάρτη η μαμά του Γιάννη Ζ. θα μας δείξει πως φτιάχνεται στην Κρήτη το Χριστόψωμο! 


Το Χριστόψωμο δεν λείπει από το χριστουγεννιάτικο τραπέζι του αγροτικού σπιτιού. Η παρασκευή του είναι σχεδόν τελετουργική: το προζύμι, το άναμμα του φούρνου, το ζύμωμα, το πλάσιμο...
Στις πιο πολλές περιοχές της Κρήτης είχε πάνω του ένα μεγάλο σταυρό, που αν τον κοίταζες λοξά, θύμιζε το Χ,το πρώτο γράμμα της λέξης Χριστός. Ήταν το ψωμί του Χριστού...Αλλού ο σταυρός κυριαρχούσε πάνω στα κλαδιά ενός δέντρου,αλλού είχε περισσότερα πλουμίδια πέρδικες και άνθη.
Στην Ιεράπετρα το Χριστόψωμο ήταν στρογγυλό, ζυμωνόταν με πολλά αρωματικά και στη μέση τοποθετούσαν ένα καρύδι.Στα ορεινά χωριά του Μυλοποτάμου ήταν ακόμα πιο πλουμισμένο!(Ν. Ψιλάκης,  κρητική παραδοσιακή κουζίνα σελ. 277-278) 










Όταν ψήθηκαν τα Χριστοψωμάκια μας πήραμε και στο σπίτι μας για να υπενθυμίσουμε στους γονείς μας το έθιμο!!!
Όλες αυτές τις γιορτινές μέρες τα λόγια του μεγάλου κρητικού συγγραφέα μας ταξίδευαν στην Κρήτη των ημερών του περιγράφοντας μας, με την πένα του, "συνήθειες" των σύγχρονών του κάνοντας μας να νιώθουμε, μ'ένα μαγικό τρόπο, πως ζούμε και εμείς σε μια γωνιά της Κρήτης "γύρω στα 1900".
Για να μπορέσουμε λοιπόν να ταξιδέψουμε μέσα στο χρόνο έπρεπε στη βαλίτσα μας να έχουμε περισσότερες πληροφορίες. Ποιος ήταν λοιπόν αυτός ο "μάγος των λέξεων"; Ο ίδιος έλεγε:

Με θαρρούν λόγιο, διανοούμενο, γραφιά.
Και δεν είμαι τίποτε απ' αυτά.
Τα δάχτυλα μου, όταν γράφω,
δεν μελανώνουνται, αιματώνουνται.
Θαρρώ δεν είμαι παρά τούτο:
μια απροσκύνητη ψυχή.

Μέσα από τα κείμενά του και φωτογραφικό υλικό "γνωρίσαμε" την οικογένειά του και το θαυμαστό κόσμο της φαντασίας του!
















































Ακούσαμε τα λόγια του που έγιναν τραγούδι:
Δεν ήταν νησί, ήταν θεριό 
που κείτουνταν  στη θάλασσα...
Άμα λευτερωθεί η Κρήτη
 θα λευτερωθεί και μένα η καρδιά μου 
άμα λευτερωθεί η Κρήτη
θα γελάσω.   
    



Κυκλοφορούν κι οι δυο γονέοι στο αίμα μου, ο ένας άγριος, σκληρός, αγέλαστος, η μάνα μου τρυφερή, αγαθή, αγία, σε όλη μου τη ζωή τους κουβαλώ, κανένας τους δεν πέθανε, όσο ζω, θα ζουν και αυτοί μέσα μου και θα μάχουνται, να κυβερνήσουν τη σκέψη μου και την πράξη.Και σε όλη μου τη ζωή ετούτος είναι ο αγώνας μου:να τους φιλιώσω, να μου δώσει ο ένας τη δύναμη του,ο άλλος την τρυφεράδα κι η διχόνοια ανάμεσά τους, να γίνει στην καρδιά του γιου τους αρμονία.(Καζαντζάκης Αναφορά στον Γκρέκο σελ.50)  
Φανταστήκαμε λοιπόν και εμείς και ζωγραφίσαμε την οικογένεια του Καζαντζάκη ,τώρα που τον νιώθαμε δικό μας άνθρωπο!!!







Δυο φορές το χρόνο, τη Λαμπρή και τα Χριστούγεννα, κινούσε από το μακρινό χωριό ο παππούς μου κι έρχουνταν στο Μεγάλο Κάστρο να δει τ' αγγόνια και την κόρη του...
Γέρος κοτσονάτος, με άκουρα άσπρα μαλλιά, με γαλάζια γελούμενα μάτια, με βαριές χερούκλες όλο ρόζους άπλωνε να με χαϊδέψει και το δέρμα μου ξεγδέρνουνταν. Φορούσε τη λουλακιά φουφούλα, μαύρα στιβάνια, άσπρο κεφαλομάντηλο. Και κρατούσε, τυλιγμένο σε λεμονόφυλλα, το ίδιο πάντα πεσκέσι: ένα γουρουνόπουλο ψητό στο φούρνο γελούσε, το ξεσκέπαζε και μοσκομύριζε το σπίτι κι από τότε τόσο πολύ έσμιξε, έγινε ένα ο παππούς μου με το ψητό γουρουνάκι και με τα λεμονόφυλλα,
που δεν μπορώ πια να μυριστώ ψημένο χοιρινό κρέας ή να μπω σε περιβόλι λεμονιές, χωρίς ν' ανέβει στο μυαλό μου, γελαστός, απένθαντος, με το ψητό γουρουνόπουλο στα χέρια, ο παππούς μου. Και χαίρουμαι γιατί όσο ζω, θα ζει και αυτός μέσα μου, κανένας άλλος πια στον κόσμο πια δεν τον θυμάται, και θα πεθάνουμε μαζί. Ο παππούς μου ετούτος στάθηκε ο πρώτος που μ' έκαμε να μη θέλω να πεθάνω για να μην πεθάνουν οι πεθαμένοι μου, από τότε, πολλοί αγαπημένοι μου που πέθαναν, κατέβηκαν όχι στο χώμα παρά μέσα στη θύμησή μου, και ξέρω πια όσο ζω θα ζούνε.
(Καζαντζάκης Αναφορά στον Γκρέκο σελ. 35)  
  
Οι γονείς των νηπίων μας, η  κ.Κατερίνα Μουντάκη και ο κ. Γιώργος Παπυράκης, με χαρά προσφέρθηκαν να μας βοηθήσουν να αναβιώσουμε το έθιμο,του ψητού γουρουνόπουλου με τα λεμονόφυλλα, που μας περιγράφει ο Καζαντζάκης.












Τα "αγγόνια" θα κεράσει η"γιαγιά" χειροποίητη κανελλάδα !!!









Και ο "παππούς" σε υφασμάτινη χειροποίητη ψωμιέρα όλα τα είδη κρητικού ψωμιού!!!







Με τις "κόρες" του, τις "σπιτονοικοκυρές" θα πιει μινωικό οινόμελο και θα ευχηθεί:
ΥΓΕΙΑ
ΑΓΑΠΗ
ΠΡΟΟΔΟ
ΚΑΙ ΑΔΕΛΦΟΣΥΝΗ!!!!!



















    
Και μετά τις ευχές  ήρθε, επιτέλους, η ώρα να γευτούμε το ξακουστό γουρουνόπουλο!!!!! 





Γεύσεις παλαιινές, κρητικές πλημμύρισαν τον κόσμο μας και ξύπνησαν μέσα μας τη διάθεση να χορέψουμε και να τραγουδήσουμε στους σκοπούς της λύρας!!


   



Θα μουν πέντε χρονών κι ο πατέρας μου την αρχιχρονιά εκείνη μούκαμε μπουναμά "καλή χέρα", όπως λέμε στην Κρήτη, μια περιστρεφόμενη υδρόγεια σφαίρα κ' ένα καναρίνι. Κλειούσα τα πορτοπαράθυρα της κάμαράς μου κι άφηνα το καναρίνι λέφτερο κι αυτό συνηθούσε να κάθεται πάνω στην υδρόγεια σφαίρα κατακορφής και κελαηδούσε. Ώρες κι ώρες. Κ' εγώ κρατούσα την αναπνοή μου και το άκουγα. 
Μου φαίνεται το απλότατο αυτό περιστατικό, περισσότερο απ' όλα τα βιβλία κι απ' όλους τους ανθρώπους που γνώρισα αργότερα, επηρέασε τη ζωή μου. Και τώρα, γυρίζοντας τη γη αχόρταγα και καλωσορίζοντας και αποχαιρετώντας τα πάντα, νιώθω σα νάναι το κεφάλι μου η υδρόγεια σφαίρα και στην κορυφή του μυαλού μου ένα καναρίνι κάθεται και κελαηδάει με το λαιμό αψηλά και δε χορταίνει
(Καζαντζάκης περ. Νέα Έστία)











-Κάνω κι εγώ το χρέος μου,  (είπε ο δάσκαλος) αυτός είναι ο δρόμος ο δικός μου, κρέμουνται αρμαθιές Κρητικόπουλα στο λαιμό μου ξυπνώ μέσα τους, όσο μπορώ, την ΚΡΗΤΗ. 
(Καζαντζάκης, ο Καπετάν Μιχάλης σελ. 513-514) 



   
Την Παρασκευή  ο Γιάννης Β. εκτός από το έθιμο της "καλής χέρας" μας παρουσίασε και τα υπόλοιπα πρωτοχρονιάτικα κρητικά έθιμα με την υποστήριξη του μπαμπά της μαμάς και της γιαγιάς, στις λεπτομέρειες, γιατί εδώ στην Κρήτη, οι λεπτομέρειες είναι οικογενειακή υπόθεση!!!































  

Μετά από την παρουσίαση έπρεπε με κάτι παραδοσιακό να γλυκαθούμε γι' αυτό η μαμά και η γιαγιά ανέλαβαν να μας δείξουν να φτιάχνουμε κουραμπιέδες! Δύσκολη αλλά γλυκιά υπόθεση!!!




























   
Η μαμά του Μάνου θα μας φτιάξει μια νοστιμότατη Βασιλόπιτα για να φιλέψουμε  τον κουρασμένο Άγιο Βασίλη όταν θα περάσει από το σχολείο μας, γιατί να μου το θυμάστε ...θα περαααάσει!!!!











   

Τί σας έλεγα; Μύρισε ο Άγιος Βασίλης την πίτα του και νάτος στο σχολείο μας!!! 















Αααααα !!!! θα σας πω ένα μυστικό αλλά μην το πείτε πουθενά, εντάξει; 
Και φέτος το δρόμο για το σχολείο μας ,του Άη Βασίλη, του τον έδειξε ο Σύλλογος γονέων και κηδεμόνων του σχολείου μας. ΑΑΑΑΑΑΑ! και μην ξεχάσω να σας πω,κι αυτό μυστικό, ότι τα δώρα μας τον βοήθησαν να τα φτιάξει τα ξωτικά του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης!!!!
Και κάτι ακόμα αυτός ο γεροντάκος με τα κόκκινα είναι πολύ έξυπνος γιατί κατάλαβε πως και εμείς οι νηπιαγωγοί ,τα πιο μεγάλα παιδιά του σχολείου, αγαπάμε τα ταξίδια του νου, γι'αυτό μας έφερε ένα υπέροχο βιβλίο που θα μας ταξιδεύει με τις φωτογραφίες του σ' όλη την Ελλάδα!!! 






  

ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΑΓΙΕ ΒΑΣΙΛΗ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ !!!


Ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του 2ου Δημ. Σχ. ΒΟΥΤΩΝ και του 2ου και 3ου Νηπ. ΒΟΥΤΩΝ, όπως είπαμε είναι συνεργάτες του Άη Βασίλη,ανέλαβε λοιπόν, όσο μπορεί και όσο θα λείπει ο Άη Βασίλης,  να κάνει τα παιδιά να γελάνε,γιατί ...
τίποτα δεν αξίζει περισσότερο από το γέλιο του παιδιού!!!!
Έτσι διοργάνωσε διάφορες δράσεις που έκαναν τα παιδιά χαρούμενα και γελαστά.
Την Κυριακή 15-12-2013 όλα τα παιδιά έφεραν ένα στολίδι, που έφτιαξαν με κέφι και μια ζωγραφιά που δημιούργησαν με αγάπη, για να στολίσουμε το χριστουγεννιάτικο δέντρο των σχολείων μας!
Το 2ο Νηπιαγωγείο προσέφερε δώρο μια κάρτα γίγας γεμάτη ευχές,που γράψαμε μόνα μας και στολισμένη με ένα υπέροχο πίνακα του ΕL GRECO!!!











Aφού στολίσαμε το χώρο με τις δημιουργίες μικρών και μεγάλων,υπό τις μουσικές του quartetto "LOCRIAN BRASS" φωταγωγήσαμε το δέντρο μας,μέσα σε μια μαγευτική ατμόσφαιρα!!!

      
Τα μέλη του LOCRIAN BRASS:
Μπάμπης Παλιός 
Κώστας Παλιός 
Μανόλης Σφακιανάκης
Θανάσης Λεοντάκης 

συνόδεψαν με τα όργανά τους τα παιδιά να τραγουδήσουν τα χριστουγεννιάτικα κάλαντα και έπαιξαν και γνωστά ελληνικά και ξένα χριστουγεννιάτικα τραγούδια!!!







Το Σάββατο 21-12-2013 έγινε μια ακόμα πιο μεγάλη γιορτή.Οι γονείς έφεραν εδέσματα γλυκά και αλμυρά, γιατί εδώ στην Κρήτη ξέρουμε πως το στρωμένο τραπέζι φέρνει πιο κοντά τους ανθρώπους!
Λειτούργησε και ανταλλακτικό παζάρι και πάγκος αλληλεγγύης, για τους, πιο αδύναμους οικονομικά, συνανθρώπους μας!!!!








Τα παιδιά μπορούσαν να παίξουν ένα τεράστιο επιδαπέδιο παιχνίδι με οικολογικά μηνύματα!



Μικροί και μεγάλοι παρακολούθησαν μια "θεατρική αφήγηση",από τις νηπιαγωγούς του 2ου Νηπιαγωγείου Βουτών, του παραμυθιού :ΤΟ ΔΩΡΟ ΤΗΣ ΠΑΠΛΩΜΑΤΟΥΣ που μιλάει για ένα αχόρταγο, δυστυχισμένο, βασιλιά που μια παπλωματού τον έμαθε να χαρίζει, να μοιράζεται, να γελά και να αγαπάει!!!

  



































































Μετά το τέλος της παράστασης, τα παιδιά με χρώματα ζωγράφισαν τις ευχές τους και με βελονιές αγάπης έφτιαξαν το "πάπλωμα των ευχών".




























  



ΜΑΚΑΡΙ ΤΟ ΠΑΠΛΩΜΑ ΤΩΝ ΕΥΧΩΝ ΜΑΣ ΝΑ ΖΕΣΤΑΝΕΙ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΠΑΓΩΜΕΝΕΣ ΨΥΧΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ!!!!


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου